Praca zdalna a wypadek w pracy

Co jeśli pracownik ulegnie wypadkowi w trakcie pracy zdalnej?

Opierając się na wewnętrznych regulacjach lub zapisach tzw. tarczy antykryzysowej, wielu pracodawców zdecydowało się na polecenie pracownikom wykonywania pracy zdalnej. Dotychczas pracodawcy rzadko korzystali z takiej formy wykonywania pracy, dlatego też stanowi to dla nich poważne wyzwanie. Dotyczy to nie tylko organizacji pracy zdalnej, ale także zapewnienia pracownikom bezpiecznych warunków jej wykonywania w miejscu zamieszkania. Jedną z trudności, z którą pracodawcy powinni się liczyć, jest doznanie wypadku przez pracownika wykonującego pracę zdalną.

 

Podczas wykonywania pracy zdalnej w czasie epidemii koronawirusa, nawet z domu, może zdarzyć się wypadek. Przepisy nie określają, że wypadek przy pracy musi mieć miejsce w zakładzie pracy, co oznacza, że może się on wydarzyć także poza nim. Jednakże, musi mieć związek z wykonywaną pracą. Dlatego też wypadek w trakcie pracy zdalnej, np. w domu pracownika także będzie wypadkiem przy pracy, jeżeli czynność, która go spowodowała, była związana z wykonywaną przez pracownika pracą. W takiej sytuacji obowiązkiem pracownika zdalnego jest niezwłoczne zawiadomienie o tym fakcie swojego przełożonego.

 

Podstawową przesłanką do uznania za wypadek przy pracy jest ustalenie, że do wypadku doszło w trakcie wykonywania czynności służbowych.

 

Ustawowa definicja wypadku przy pracy brzmi następująco:

Za wypadek przy pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą:

1)  podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności lub poleceń przełożonych,

2) podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika czynności na rzecz pracodawcy, nawet bez polecenia,

3) w czasie pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy w drodze między siedzibą pracodawcy, a miejscem wykonywania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy.

 

Ustawodawca nie wskazał, że do wypadku musi dojść w siedzibie pracodawcy. Dlatego wypadek, któremu pracownik ulegnie w domu podczas pracy zdalnej mieści się w definicji wypadku w pracy. Pracownik otrzymał polecenie pracy zdalnej. W związku z ograniczeniami w poruszaniu się, taka praca będzie wykonywana głównie w domu. Dlatego to dom będzie miejscem pracy. Należy uznać, że zgłoszenie wypadku przez pracownika wykonującego pracę zdalną będzie obligować pracodawcę do wszczęcia procedury wypadkowej. Obecnie żaden przepis prawa nie zwalnia pracodawcy z tego obowiązku. Takiego zwolnienia nie można też wywodzić z przepisów o telepracy, które w praktyce stosuje się odpowiednio do pracy zdalnej. Oznacza to, że reakcją pracodawcy na otrzymanie zgłoszenia wypadku powinno być powołanie zespołu powypadkowego, którego obowiązkiem będzie ustalenie okoliczności i przyczyn wypadku.

 

Postępowanie będzie analogiczne jak przy wypadku przy pracy w zakładzie pracy. Przede wszystkim, pracownik, który uległ wypadkowi, powinien niezwłocznie zawiadomić o tym swojego pracodawcę, ponieważ to na nim spoczywa obowiązek zabezpieczenia miejsca wypadku. Pracodawca zobowiązany jest niezwłocznie zawiadomić właściwego terytorialnie, ze względu na miejsce zdarzenia, okręgowego inspektora pracy, a w przypadku ciężkiego lub śmiertelnego wypadku także prokuratora. Pracodawca ma także obowiązek powołania zespołu powypadkowego, który ustali okoliczności wypadku przy pracy w trakcie pracy zdalnej.

 

Inną sprawą jest, że od ustaleń zespołu powypadkowego będzie już wynikało czy do zdarzenia faktycznie doszło w trakcie realizowania przez pracownika obowiązków służbowych. Może to być oczywiście utrudnione, ale jednocześnie mające istotne znaczenie. Wszak, tylko w razie ustalenia, że dana osoba w chwili wypadku realizowała obowiązki służbowe na zlecenie pracodawcy lub w jego interesie będzie możliwe zakwalifikowanie zdarzenia jako wypadku przy pracy. A to z kolei będzie miało znaczenie pod kątem przyznania określonych świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego, które zasadniczo są wyższe od świadczeń przyznawanych z ubezpieczenia chorobowego (zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne, jednorazowe odszkodowanie, renta).

 

Po przeprowadzeniu wszelkich możliwych czynności zespół powypadkowy powinien sporządzić protokół powypadkowy, uwzględniający informacje pozyskane w toku postępowania wypadkowego oraz dokonane na ich podstawie wnioski, a także dokonać kwalifikacji zdarzenia. Następnie zespół powypadkowy powinien zapoznać pracownika z treścią protokołu powypadkowego oraz przekazać go do zatwierdzenia pracodawcy, korzystając w tym zakresie z dostępnych form komunikacji.

 

Biorąc pod uwagę wskazane ograniczenia, należy liczyć się z tym, że postępowanie będzie nie tylko problematyczne, ale także długotrwałe. Brak jest jednak podstaw do odstąpienia od obowiązku jego przeprowadzenia z tego względu, że pracownik wykonywał pracę zdalną lub też z powodu ogłoszonego stanu epidemicznego. Niewykluczone, że szerszą regulację w tym zakresie będą zawierać kolejne regulacje prawne.

 


Opublikowano:

Mentax na Facebook'u